Voor wie

Muziektherapie en dementie

Uit onderzoek en door middel van ervaringen in het werken met mensen met dementie blijkt dat het muzikale geheugen langer bewaard blijft dan het niet muzikale geheugen.

Wat kan muziektherapie voor iemand met dementie betekenen?

Bekende, aansprekende muziek dempt angstgevoelens en zorgt voor ontspanning en geruststelling. Wanneer iemand minder bereikbaar is voor woorden, blijkt muziek vaak een goede ingang voor het maken van contact. Muziek kan door haar structuur duidelijkheid en houvast geven.

Als muziektherapeut stem ik de muziek en intensiteit van contact af op de individuele bewoner.

Een voorbeeld: een jonge bewoner met dementie laat regelmatig motorische onrust zien en sluit zich daardoor moeilijk aan bij de groepsmuziektherapie. Door zijn voorkeursmuziek, een up-tempo popsong te laten horen op het moment dat hij binnenkomt, komt hij in de kring zitten. Hij beweegt en neuriet enthousiast mee. Aan het einde van het nummer zie ik dat hij overprikkeld dreigt te raken en kies ik voor rustiger muziek waarvan ik denk dat die bij hem in de smaak valt. Hij blijft de rest van het uur betrokken aanwezig. 

Mijn ervaring is dat bij de meeste bewoners na een aantal keren steeds meer ontspanning ontstaat en emoties worden losmaakt. Ook uiten bewoners positieve herinneringen en lijken verheugd over hun herkenning van de gehoorde muziek. Bewoners die nog goed kunnen communiceren  vertellen vaak over herinneringen die door de muziek bij hen zijn losgemaakt.

Muziektherapie in een groep gegeven, kan zorgen voor meer en positiever contact met de andere bewoners.

Bij binnenkomst is het  erg onrustig op de huiskamer. Mevrouw  B. bonkt op de deuren, een mannelijke bewoner reageert daar op met geschreeuw, andere bewoners kijken geschrokken of geïrriteerd om zich heen. Gaandeweg nadat ik ben begonnen met gitaarspelen en zingen, keert de rust terug, en kan  mevrouw  B. ook plaats nemen in de groep. Bij mijn vertrek is de sfeer op de huiskamer rustig en ontspannen. 

Als muziektherapeut zorg ik voor de juiste randvoorwaarden waardoor mensen meer begrip van hun omgeving krijgen en zich veilig kunnen voelen. Hieronder valt onder anderen het aanbieden van een gestructureerde situatie en een voorspelbare omgeving. Daarin is het doseren van prikkels belangrijk.

De muziektherapeut heeft de vakkennis en vaardigheden om direct in te spelen op wat zich in de groep voordoet. Soms reageer ik verbaal, een andere keer juist door de muziekkeuze/thematiek of intensiteit in de muziek aan te passen.  Als muziektherapeut ken ik de globale uitwerking en betekenis van verschillende soorten muziek, en pas deze in de behandeling doelbewust toe. Hierbij moet gezegd dat muziek zeker ook een zeer persoonlijke betekenis kan hebben, wanneer deze verbonden is met belangrijke levensgebeurtenissen. Ook hier maak ik doelbewust gebruik van. Men kan door het horen van muziek positieve herinneringen oproepen, maar het kan ook onbedoeld werken als trigger voor het herbeleven van trauma’s.

Muziektherapie wordt vaak ingezet bij:

  •  isolement door ernstige afatische problemen
  • mentale afsluiting door een als bedreigend ervaren omgeving

Voorts is muziektherapie geïndiceerd bij:

  •  apathie,  of cliënten die vaak boos, bang of bedroefd zijn
  • behoefte aan gerichte, auditieve prikkels ivm snel overprikkeld zijn
  • bewoners die zich verloren voelen tgv een beperkt identiteitsgevoel
  • als contact met anderen te bedreigend is
  •  cliënten met een negatief zelfbeeld door faal ervaringen

« Terug naar “Voor wie”